Ben je wel eens in de zomer in de Franse Provence geweest? Je hebt dan vast al die prachtige paarse velden gezien. Vaak wordt gedacht dat dit lavendel is, maar meestal is dat niet zo. Echte lavendel groeit over het algemeen boven de achthonderd meter op kleine veldjes op de helling. De grote paarse vlekken die opvallen in de Provence en die je als eerste ziet, zijn meestal velden lavandin, een aparte gekweekte plantensoort die op de echte lavendel lijkt, maar toch net weer anders is.

Naast de Franse lavendel en lavandin, heeft Chi een andere bijzondere lavendel in het assortiment. Deze biologische lavendelolie groeit en bloeit in de beroemde Rozenvallei in het hart van Bulgarije. Deze vallei is bijna volledig omsloten door bergen waardoor er een zeer geschikt mini klimaat bestaat voor de kweek van aromatische planten, waaronder deze hoogwaardige lavendel. De lavendelvelden grenzen aan de beroemde Bulgaarse (biologische) rozenvelden.

lavendeloogst

Bijna iedereen kent lavendel. Lavendelolie is ook de bekendste en een belangrijke olie in de aromatherapie. De geschiedenis van de moderne aromatherapie is in feite begonnen met de lavendel. In 1930 verbrandde René-Maurice Gattefossé, een Franse chemicus en parfumeur, een hand bij een explosie in zijn laboratorium. De snelle genezing van de huid door middel van kompressen met pure lavendelolie (en dat zonder littekens!) was wonderbaarlijk snel.  Deze gebeurtenis was in feite de start van modern wetenschappelijk onderzoek naar essentiële oliën. De kostbare vloeistof wordt tegenwoordig verwerkt in cosmetica, huidverzorgingsproducten als shampoos, zepen, maar ook in schoonmaakmiddelen en parfums.


De echte lavendel (Lavandula officinalis of L. angustifolia) is een oeroude plant en heeft een lange geschiedenis die teruggaat naar de Romeinse tijd. De naam lavandula is vermoedelijk afgeleid van het Latijnse ‘lavare’ dat ‘wassen’ betekent.Mogelijk dat het populaire gebruik van lavendel ten tijde van de Romeinen daar een reden voor is. Men strooide in die tijd lavendelbloemen in het bad omdat de geur fris en tegelijkertijd zoet was. Blijkbaar een gewilde combinatie. ‘Lavare’ komt nog terug in het ouderwets Nederlandse woord lavet waar men tot veertig jaar geleden in werd gewassen.

 
Een andere mogelijkheid is dat de naam ‘lavendel’ afgeleid is van de oude naam ‘livendula’ – het latijnse woord voor  ‘levendig’ of ‘blauwachtig’. De naam ‘officinalis’ duidt op de geneeskrachtige eigenschappen van de lavendelplant. Al eeuwenlang beschouwt men de lavendelplant als zeer werkzaam voor allerlei kwalen. In veel culturen wordt lavendel zeer gewaardeerd als medicinaal kruid.

 
Hoe wordt de olie uit de plant gehaald?

Bij lavendel wordt gebruik gemaakt van waterdampdestillatie. Grote roestvrijstalen ketels worden gevuld met plantenmateriaal (in dit geval het bloeiende, niet-houtige deel van de lavendelplant). Hier wordt hete waterdamp doorheen geblazen. Door de hitte en het vocht knappen de oliecellen in de planten. De stoom neemt de vrijgekomen olie mee waarna de waterdamp weer afgekoeld wordt tot water. Omdat de lavendelolie niet mengt met water, blijft het op het water drijven. Nadat water en olie gesplitst zijn, is de lavendelolie ‘geoogst’. Voor 1 liter essentiële olie is maar liefst 160 kilo verse bloemen van het bloeiende kruid nodig! Trouwens, het water dat gebruikt wordt om de olie uit de plant te halen, is ook therapeutisch zeer nuttig. Dit lavendelwater of lavendelhydrolaat verkoelt bij jeuk en verzacht een verbrande en rode huid. 

 
Lavendelsoorten

Er zijn verschillende soorten lavendeloliën in de handel. Alle soorten bezitten verschillende eigenschappen en werkingen. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat de Latijnse naam van de lavendelsoort op het flesje staat.


Echte lavendel
Zo is er allereerst de al genoemde echte lavendel (Lavandula officinalis of Lavandula angustifolia). De bekendste echte lavendel komt nog steeds uit de Provence in Zuid Frankrijk, daarnaast biedt Chi ook een zeer goede biologische lavendelolie uit Bulgarije aan.

Ontspanning en kalmering is absoluut de belangrijkste werking van lavendelolie. Bij gebruik in een verdamper wordt de lucht gereinigd en verfrist, daarnaast is lavendel een hulp bij luchtwegklachten. Lavendel kalmeert, vrolijkt je op en houdt insecten op afstand. Bij hoge uitzondering kan lavendel plaatselijk puur op de huid worden aangebracht: eventueel aanstippen bij puistjes, insectenbeten, wondjes, en een rode en verbrande huid. Bij wondjes, huidklachten, stress en slapeloosheid zal lavendel olie verzachten en kalmeren. Een paar druppels in wat massageolie doet wonderen voor je spieren en al je spanningen. Lavendel brengt rust in het hoofd en lichaam.


Lavandin
Lavandin (Lavandula hybrida of L. intermedia) wordt in het algemeen niet gezien als een 'echte' lavendel, want het is een hybride (kruising) tussen twee soorten lavendel: echte lavendel en spijklavendel. Lavandin wordt gekweekt voor een hoge opbrengst van essentiële olie.  De meeste paarse velden die je in de Provence tegenkomt zijn in feite velden met lavandin. De olie van lavandin geeft een heerlijk fris lavendelluchtje. De olie kalmeert en ontspant ook enigszins, maar niet zo sterk als de olie van de echte lavendel.

Lees hier verder over het verschil tussen Lavendel en Lavandin

 
Spijklavendel
De derde soort lavendel waar olie uit gewonnen wordt, is de spijklavendel (Lavandula spica of L. latifolia). Deze plant groeit op zeeniveau en is meer te vinden in Spanje dan in Zuid Frankrijk. Deze plant is hoger en groter dan de echte lavendel en de olie daarvan heeft een frisse kamferachtige lavendelgeur. Een prima olie om te verdampen, maar de grootste eigenschap is om spierpijn te verlichten. Doe een paar druppels bij wat neutrale massageolie en wrijf het mengsel op de pijnlijke spierene een paar druppels bij wat neutrale massageolie en smeer op de pijn te verlichten bij spierpijn..


Recepten


Zonnebrand
Breng de huidolie aan op de huid samen met het lavendelwater (hydrolaat)

  • 25 ml. Calendula maceraat
  • 25 ml. kokosolie
  • 25 druppels lavendel essentiële olie

 

Acne
Breng een paar druppels aan op de huid na het reinigen, samen met lavendelwater of rozenwater

  • 50 ml. jojoba
  • 25 druppels lavendel essentiële olie
  • 15 druppels citroen essentiële olie
  • 5 druppels geranium essentiële olie
  • 5 druppels tea tree essentiële olie

 

Koken met lavendelolie

Wist je dat lavendel ook heerlijk is in de keuken? Lavendel in bloemenhoning is zeer smaakvol en verzachtend bij een beginnende keelontsteking. Een druppel lavendelolie in het koekjesdeeg of cakebeslag is heerlijk. Of wat dacht je van een lavendelsmoothie?


Lavendelsmoothie
Doe alle ingrediënten door de blender en garneer met verse lavendelbloemetjes of aardbeien.

  • 250 gram verse aardbeien
  • 200 ml. kokosmelk
  • 1 theelepel hazelnootolie met 1 druppel Bulgaarse lavendelolie



Meer lezen?

Ontdek artikelen en recepten op de Chi Blog en Stichting Aromatherapie!