Aromatherapie voor de luchtwegen

Verkoudheid is een vervelende kwaal die met name in de koudere maanden de kop op steekt. Een verstopte neus en slijm in de luchtwegen zorgen ervoor dat we niet lekker door kunnen ademen. Een bonzend hoofd en druk op de bijholtes daarbij maken dat we ons bij een stevige verkoudheid flink beroerd kunnen voelen. Veel mensen grijpen bij verkoudheid dan ook naar middelen om de klachten te verlichten.

Aromatherapie blijkt goed aan te slaan bij luchtwegklachten. Vooral infecties en acute aandoeningen die vatbaar zijn voor een snelle interventie worden in het algemeen effectief bestreden met behulp van essentiële oliën. Daarnaast blijkt aromatherapie sterk in de opbouw van een goed werkend immuunsysteem. Dit is één van de sterke punten van aromatherapie. Immers, een infectie krijgt vat op het lichaam als dat lichaam verzwakt is en de immuunreactie zwak of laag is. Infectieprocessen zijn het gevolg van een tijdelijke onderdrukking van de immuniteit van het lichaam. Regelmatig gebruik van immunostimulante essentiële oliën voorkomt bijvoorbeeld verkoudheid of vermindert ten minste de ernst van de symptomen. Herhaling van de klacht wordt vermeden door de verbetering van de immuunreactie.

De therapeutische kwaliteiten van essentiële ol

Antiseptisch of antibacterieel

Valnet - één van de grondleggers van de moderne aromatherapie - beschrijft het antiseptische effect van het verdampen van oliën die op deze wijze bacteriën en andere micro-organismen in de lucht doden. De meeste essentiële oliën zijn in meer of mindere mate antiseptisch, maar de volgende oliën zijn van bijzondere waarde bij de behandeling van griep, kou, een zere keel, amandelontsteking en andere luchtweginfecties: tijm, eucalyptus, salie, den,  kajeput, niaouli, teatree en citroen.

Expectorans

Een expectorans bevordert de uitscheiding van slijm door middel van hoesten of spugen. Volgens Boyd kan een expectorans farmacologisch gedefinieerd worden als een substantie die de productie van vocht uit de luchtwegen verhoogt. Expectorant oliën worden ook ingezet in het verlichten van hoesten. Essentiële oliën als groene anijs, kajeput, venkel, helicryse, eucalyptus, wierook, spijklavendel, mirre, mirte, den, sandelhout en tijm kunnen gebruikt worden.

Krampstillend

Deze essentiële oliën hebben het effect van het kalmeren van spasmes in het gladde spierweefsel en worden ingezet bij de behandeling van astma, droge hoest en kinkhoest. Essentiële oliën als ceder, kajeput, scharlei, cipres, eucalyptus, sandelhout en tijm kunnen gebruikt worden.

Immuunstimulerend

Essentiële oliën kunnen de immuunreactie op twee manieren ondersteunen en versterken: door middel van het tegengaan van de bedreigende micro-organismen of door het immuunsysteem te stimuleren. Oliën als kajeput, eucalyptus, lavendel, citroen, rozemarijn en teatree bestrijden een grote verscheidenheid aan bacteriën, terwijl ze tegelijkertijd de immuunreactie verhogen. In feite is het verbeteren van de immuunreactie in de visie van de holistische aromatherapie hét belangrijkste doel.

Essentiële oliën komen al heel lang voor in hoestmiddelen. Vaak zijn dat de werkzame bestanddelen in het middel. Boyd and Sheppard (1970) concludeerden in hun studie uit 1970 dat geïnhaleerde slijmuitstotende (expectorant) stoffen (zoals vele oliën) veel beter werkten dan ingenomen expectorant middelen.

Charron (1997) gebruikte spijklavendel (2 druppels in een kom met heet water) bij 40 patiënten met bronchiale en sinusverstopping. Alle patiënten hadden baat bij de methode. Sommigen gebruikten jaarlijks antibiotica en dat was bij een paar niet meer nodig.

Pitcher (2001) testte het gebruik van geïnhaleerde pepermunt olie bij chronische sinusitis. Hij liet 20 patiënten onverdunde pepermuntolie op een tissue/zakdoek – 10 minuten inademen en ’s nachts 2 druppels pepermunt op het nachtkastje.

Een significante verbetering/verlichting van alle symptomen was het resultaat. Mensen met een inhaler gebruikten deze minder. Er werden geen bijwerkingen gerapporteerd. Als de symptomen op een later tijdstip terugkwamen, grepen ze allemaal eerst naar het pepermuntflesje.

Machon (2001) deed een studie naar de effecten van een mengsel van eucalyptus, ravintsara, grove den en pepermunt olie op sinusinfecties.

8 mensen gebruikten 3 druppels in een stoominhalatie (10 minuten) 3 x daags en in totaal voor 5 dagen. 3 mensen gebruikten alleen stoom inhalatie zonder het mengsel.

De essentiële oliën groep was zo verbeterd dat 3 van de 5 leden helemaal vrij van de verstopping was en 2 bijna vrij waren van de klachten. Na de vijfde dag was het slijm helemaal schoon. In de controle groep bleef de verstopping hetzelfde.

Het helende effect dat dennenoliën hebben, heeft u wellicht zelf ook wel ervaren. Tijdens een wandeling in een dennenbos ruik je de olie van de dennenbomen en ga je als vanzelf dieper ademen. Het maakt de ademhaling vrij en geeft ‘lucht’. Sanatoria voor longpatiënten bijvoorbeeld werden ook niet voor niets gebouwd in bosgebieden in Davos. Zo kon er optimaal geprofiteerd worden van de gezonde lucht. De heilzame werking van diverse planten en bomen is dus al lange tijd bekend. En met behulp van essentiële oliën is het voor mensen thuis eenvoudig om verkoudheid en luchtwegproblemen te bestrijden of in ieder geval de klachten te verminderen.

 

Boyd, E., Sheppard, P. (1970) – nutmeg and camphene as inhaled expectorants Archives of Otolaryngology (Chicago) 92:372-378

Charron, J. (1997) – use of Lavandula latifolia as an expectorant
Journal of Alternative & Complementary Medicine 3(3) 211

Machon, L. (2001) – Use of four essential oils in the treatment of sinus infections
Unpublished dissertation    in Buckle, J. (2003)

Pitcher, L. (2001) – the effects of Mentha piperita on chronic upper respiratory symptoms in adults

Unpublished dissertation    in Buckle, J. (2003)